Powrót

Nubia

Kalendarium

Historia Nubii

 

 

Prehistoria

Neolit

Na pustynnych terenach miedzy I i VI kataraktą istnieją wczesne osady pastersko-hodowlane. Z tego okresu pochodzą znalezione w Nabta Playa megality uznawane za najstarsze urządzenia astronomiczne, wcześniejsze o 2000 lat od kamiennych kręgów w Stonhange.

 

Od IV do I tysiąclecia p.n.e.

Na terenach Nubii rozwijają się kultury nazywane Grupami A, B i C. Zmiany klimatyczne zmuszają do osadnictwa w dolinie Nilu na żyznych terenach wzdłuż rzeki.

 

– 2500-1600 p.n.e.

Powstaje Królestwo Kermy, wczesna cywilizacja obejmująca granicami obszar Nubii między I i IV kataraktą z królewską metropolią w Kermie. W czasach największej potęgi królestwo odnosiło zwycięstwa nad Egiptem.

 

2300 p.n.e.

Nubia wspomniana jest po raz pierwszy w okresie Starego Państwa w Egipcie w opisach misji handlowych. Szlakami handlowymi przez Nubię, Egipt sprowadza niewolników, złoto, kadzidło, kość słoniową, miedź, heban i egzotyczne zwierzęta.

 

– ok. 2049-1797 p.n.e. – w okresie Średniego Państwa Egipcjanie rozpoczęli podbój Nubii. W rejonie II katarakty we wzniesionych warowniach stacjonowały garnizony faraona, strzegące bezpieczeństwa granic i dróg handlowych.

 

– ok. 1534-1085 p.n.e. – w okresie Nowego Państwa władza Egipcjan sięga do IV katarakty. Nubia przyjmuje kulturę i religię Egiptu.

 

 

1200-1085 p.n.e.

Nubia odzyskała niepodległość. Powstaje samodzielne królestwo Kuszytów ze stolicą w Napata.

 

 

750-655 p.n.e.

Kuszycki Król Piye podbija Egipt i ustanawia XXV dynastię nubijskich faraonów. Ostatni z dynastii, faraon Taharka władał Nubią i Egiptem, odbudował Karnak, wzniósł piramidy i świątynie w Nubii. Najazd Asyryjczyków zmusił go do oddania władzy nad Egiptem i wycofania się do Napata.

 

 

800 p.n.e.-350 n.e.

Królestwa Napata i Meroe, około 280 p.n.e. ośrodek władzy przeniesiony do Meroe, silne państwo opierało swą gospodarkę na produkcji żelaza i handlu m.in. z Indiami i Chinami.

 

– W III wieku na terenie królestwa Meroe pojawiły się plemiona Noba, od których może pochodzić nazwa Nubii.

 

– 350 – do upadku Królestwa Meroe przyczynił się najazd Aksum.

 

 

 

Chrześcijańska Nubia

Po upadku Meroe, na obszarze Nubii wyłoniły się trzy królestwa Nobadia – między I i III kataraktą ze stolica w Pachoras (Faras), Makuria między III i V kataraktą ze stolicą w Dongoli (Stara Dongola) i Alodia na południe od V katarakty ze stolicą w Subah (Soba -okolice Chartumu).

 

– 543 – król Nobadii przyjmuje chrześcijaństwo pod wpływem misji mnicha Juliana, wysłanego z Bizancjum przez cesarzową Teodorę.

 

– 569 – Alodia i Makuria przyjmują chrześcijaństwo.

 

620

Aetios, pierwszy odnotowany biskup w Pachoras (Faras), wznosi najstarszą budowlę katedralną, prawdopodobnie na ruinach wcześniejszych budowli sakralnych zniszczonych podczas najazdu Sasanidów, którzy władali Egiptem w 619-628.

 

– 640-41 – Egipt zostaje podbity przez islamskie armie.

 

– 643 – Islamscy najeźdźcy atakują Makurię, tzw. I Bitwa o Dongolę.

 

652

Oblężenie Dongoli, tzw. II Bitwa o Dongolę, obrońcy stawiają skuteczny opór, nubijscy łucznicy zadają ciężkie straty arabskim najeźdźcom. Król Dongoli Qalidurut podpisuje z Arabami traktat pokojowy zwany „Bakt”.

 

697-707

Król Merkurios doprowadza do zjednoczenia Makurii i Nobadii.

 

707

Rekonstrukcja faraskiej katedry przez biskupa Paulosa, powstają najstarsze malowidła ścienne w katedrze.

 

740

Kyriakos król Makurii oblega Fustat (Kair) by uwolnić patriarchę Aleksandrii Abba Michaela uwięzionego przez muzułmańskich władców Egiptu.

 

929

Pożar niszczy katedrę w Faras, na pewien czas funkcje liturgiczne przejmuje inny kościół.

 

963-999

Odbudowa katedry przez biskupów Aarona i Petrosa, któremu przypisuje się też wyposażenie świątyni w nowe dekoracje malarskie.

 

– 1293-1304 – nasilające się najazdy Mameluków z Egiptu oraz wewnętrzne walki o władzę, doprowadzają do osłabienia i upadku chrześcijańskiej Makurii.

 

– 1317 – islamski władca Saif ad-Din’Abdallah Bershambo obejmuje tron w Dongoli w wyniku najazdu zbrojnego armii sułtana Egiptu, Al Nasira Muhammada I.

 

1500

Soba, stolica Alodii, ostatniego chrześcijańskiego królestwa Nubii, podbita przez islamskie królestwo Fundż.

 

1958-64

Miała miejsce międzynarodowa akcja ratowania zabytków Nubii pod patronatem UNESCO. W 1961do Faras przyjechała misja polskich archeologów pod kierownictwem prof.Kazimierza Michałowskiego.